Teoria instynktu – sformułowana przez Konrada Lorenza (1965 – 1996).

Teoria instynktu Wywodzi się z nurtu biologicznego. Uznaje agresję jako wrodzoy element człowieczeństwa, naturalną formę wyładowania energii, mało podatną na wpływy zewnętrzne i proces uczenia się. Teoria ta współcześnie nie jest uznawana za prawdziwą. Agresja jest spontaniczna, tzn. może wystepować bez jakichkolwiek powodów zewnętrznych. Podstawą ku temu jest hydrauliczna koncepcja agresji twierdząca, iż energia agresywna […]

Read more
Teoria autopercepcji – Sformułowane przez Dayla Bema (1967-1972).

Teoria autopercepcji Głosi, że człowiek posiadający słabą orientację we własnych postawach, poznaje je u siebie tak jakby poznawał u innych ludzi, których obserwuje. Interpretujemy własne zachowania i towarzyszące im okoliczności. idealnym przykładem jest osoba, która zapytana czy lubi włoską kuchnię, odpowiada “Muszę ją lubić, zawsze chodzimy do włoskiej restauracji z rodziną”.   Człowiek rozpoznaje własne […]

Read more
Efekt sufitu i efekt podłogi w badaniach eksperymentalnych Metodolog.pl

Efekt sufitowy i efekt podłogi – efekty błędnych manipulacji eksperymentalnych.   W badaniach eksperymentalnych możemy mieć czasem do czynienia z dwoma rodzajami błędów związanych ze słabą metodologią badania. Tymi dwoma błędami są efekt podłogi i efekt sufitowy. Efekt sufitowy: Przyjmijmy, że mamy eksperyment mający na celu przetestowanie następującej hipotezy H1 – Płeć osoby oceniającej reklamę […]

Read more
Zmienne pośredniczące / zmienne mediujące relacje między przyczyną i skutkiem
analiza statystyczna w nauce

„Analiza mediacji – zmienne pośredniczące. Prowadzenie badań naukowych w psychologii i nauce ogólnie ma kilka celów. Pierwszym z nich jest identyfikacja i opisanie pewnych prawidłowości w postaci naukowych twierdzeń uzasadnionych dzięki empirycznej demonstracji efektu czy zależności. Jednak drugim ważnym celem jest wskazanie, dlaczego taki efekt czy prawidłowość się ujawnia, innymi słowy: określenie zmiennych pośredniczących danego […]

Read more
Teoria danych i teoria skalowania
analiza statystyczna wyników badań

Związek teorii danych i skalowania z teorią pomiaru Teoria pomiaru określa warunki konstruowania rozmaitego typu skal. Skalowaniem nazywamy proces przypisywania liczb obiektom lub właściwościom. Trzy powody skłaniają do osobnego omówienia skalowania w uzupełnieniu do teorii pomiaru. Po pierwsze, aksjomatyczna analiza statystyczna modeli pomiaru nie zawsze dostarcza możliwych do zastosowania metod konstruowania skal. Na przykład można […]

Read more
Jak skonstruować dobry test psychometryczny tips&tricks
analiza statystyczna metodolog

Jak skonstruować dobry test psychometryczny tips&tricks Metodolog.pl Można powiedzieć, że test psychologiczny jest narzędziem, które: (1) pozwala na uzyskanie takiej próbki zachowań, o których można przyjąć (np. na podstawcie założeń teoretycznych), że są one wskaźnikami interesującej nas cechy psychologicznej. Zachowania te nie muszą ściśle przypominać tych, które chcemy oszacować na podstawie testu. Wystarczy wykazać, że […]

Read more
Korelacyjny model badawczy
analiza statystyczna, obliczenia, usługi statystyczne, obliczenia, statystyka, Metodolog.pl

Niekwestionowaną zaletą eksperymentalnego podejścia do sprawdzania hipotez badawczych jest możliwość dokonywania jednoznacznych interpretacji przyczynowo-skutkowych obserwowanych zależności między zmiennymi  zależną i niezależną. Problem jednak w tym, że psychologowie nie zawsze konstruują (definiują) zmienne, które pozwalają na manipulowanie nimi. Można manipulować zmiennymi sytuacyjnymi, ale nie sposób identycznie postępować ze zmiennymi osobowościowymi, zmiennymi fizjologicznymi  czy – zbiorczo określanymi różnicami […]

Read more
Trafność wewnętrzna badania i czynniki ją zakłócające Metodolog.pl
Dojazd do klienta, delegacja firma statystyczna

Trafność wewnętrzna i czynniki ją zakłócające. Jak już zwróciliśmy na to uwagę w innych wpisach, plan eksperymentalny można uznać za trafny wewnętrznie, jeżeli przeprowadzone według niego badanie pozwoli wyeliminować potencjalne, konkurencyjne względem zmiennej niezależnej głównej, przyczyny zaobserwowanej przez badacza zmienności międzygrupowej zmiennej zależnej. Owe konkurencyjne wyjaśnienia zmienności zmiennej zależnej związane są z czynnikami odnoszącymi się […]

Read more
Trafność planu eksperymentalnego Metodolog.pl
analiza statystyczna w nauce

Zalety trafnego planu eksperymentalnego. Każdy psycholog przed przystąpieniem do badania eksperymentalnego musi najpierw upewnić się, czy wybrany (skonstruowany) przez niego plan eksperymentalny jest adekwatny do treści hipotezy badawczej, czy przeprowadzone zgodnie z nim badanie ujawni zależność zachodzącą między zmienną zależną a (uznaną przez badacza jako istotną dla niej) zmienną niezależną główną. Innymi słowy, czy zarejestrowaną przez […]

Read more
Błąd pierwszego i błąd drugiego rodzaju – Decyzja statystyczna.
Błąd pierwszego i błąd drugiego rodzaju - Decyzja statystyczna.

Błąd pierwszego i błąd drugiego rodzaju – Decyzja statystyczna. Błąd pierwszego i błąd drugiego rodzaju – Decyzja statystyczna. Ponieważ – jak już się dowiedzieliśmy – test istotności statystycznej jest testem hipotezy zerowej, decyzję statystyczną podejmuje się właśnie w odniesieniu do niej. Hipoteza zerowa może być albo prawdziwa (populacje gimnazjalistów ze środowisk wielkomiejskich i wiejskich nie […]

Read more