Randomizacja obserwacji/i/badanych

Grupy eksperymentalne w jednym eksperymencie nie powinny różnić się między sobą w sposób systematyczny przed podjęciem działań eksperymentalnych. Jeżeli są one wstępnie równoważne, to wszelkie zaobserwowane systematyczne różnice muszą zostać przypisane różnicom wynikającym z podjętych działań eksperymentalnych. Często stosowanym sposobem na utworzenie wstępnie równoważnych grup jest dobór losowy, czyli randomizacja. Dobór losowy osób badanych do poszczególnych […]

Read more
Losowanie wielostopniowe

Losowanie wielostopniowe (Multi-stage sampling) Losowanie dwustopniowe bardzo łatwo uogólnić na losowanie wielostopniowe, w którym najpierw losujemy jednostki pierwszego stopnia, z nich losujemy jednostki drugiego stopnia itd. aż do losowania elementów badania statystycznego, np. ludzi. Schemat losowania wielostopniowego znajduje zastosowanie np. w badaniach pedagogicznych, w których próbuje się porównywać skuteczność różnych metod nauczania. Jeśli takie badanie […]

Read more
Losowanie dwustopniowe

Losowanie dwustopniowe CSimple two-stage cłuster sampling; two-stage sampling) Losowanie dwustopniowe można traktować jako rozwinięcie zasad losowania grupowego. W tym schemacie losowania nie włączamy do próby wszystkich elementów, jakie znajdują się w wylosowanych grupach, ale z każdej z nich, również w sposób losowy, drogą losowania nieograniczonego indywidualnego (losowania prostego bez zwracania) pobieramy tylko część elementów. W […]

Read more
Zespołowe losowanie nieograniczone (losowanie grupowe) [Cluster sampling)

W tym schemacie pobierania próby losuje się nie poszczególne, pojedyncze elementy zbiorowości statystycznej, jak w dotychczas rozważanych schematach ale ich zespoły (grupy). Do próby wchodzą wówczas wszystkie elementy tworzące wybrane grupy. Sposób tworzenia grup jest w zasadzie dowolny. Mogą to być klasy w szkole, szkoły w mieście, bloki mieszkalne, oddziały szpitalne, strony tekstu w książce […]

Read more
Indywidualne losowanie warstwowe (Stratified random sampling)

Ten schemat losowania nazywany bywa po prostu losowaniem warstwowym. Losowanie takie, zamiast losowania prostego, powinniśmy przeprowadzać wówczas, gdy badana populacja dzieli się na pewne podpopulacje mocno zróżnicowane pod względem badanej cechy. Przeprowadzenie w takim przypadku losowania prostego może doprowadzić do znaczącego zniekształcenia uzyskanych rezultatów. Podział na warstwy przeprowadzany jest na podstawie pewnego kryterium, które z […]

Read more
Losowanie systematyczne (Systematic sampling)

Losowanie systematyczne można uważać za pewien szczególny sposób losowania prostego bez zwracania. Przyjmijmy, że wszystkie elementy operatu losowania zostały ponumerowane od 1 do N. Jeśli określiliśmy liczebność naszej próby na mniej więcej 1/k-tą część populacji generalnej (np. 1/100,1/17), to spośród k pierwszych elementów, używając tablicy liczb losowych, wybieramy jeden element. Będzie to element o określonym […]

Read more
Losowanie proste bez zwracania

Losowanie proste bez zwracania (Simplerandom sampling without replacement) Elementy losuje się do próby z całej (tj. niepodzielonej na części) zbiorowości statystycznej, czyli jednostkami losowania są poszczególne elementy zbiorowości i każdy element ma jednakowe, dodatnie prawdopodobieństwo dostania się do próby. Ten schemat może być realizowany jako losowanie że zwracaniem albo bez zwracania do populacji elementu już […]

Read more
Planowanie eksperymentu

Planowanie eksperymentu polega, najogólniej mówiąc, na zaplanowaniu wszelkich szczegółów związanych z realizacją badania (Goodwin, 2008; Hicks, 1973). Planując eksperyment, powinniśmy więc określić skale pomiarowe oraz zmienne, które będą mierzone na tych skalach. Bardzo ważne jest także określenie ilości badanych zmiennych, gdyż jak pamiętamy z rozważań np. o modelach regresyjnych, liczba zmiennych determinuje w pewnym sensie […]

Read more
Carl Friedrich Gauss (1777-1855)

Niemiecki matematyk, astronom i fizyk. Już od najmłodszych lat przejawiał ogromny talent matematyczny. W 1796 roku Gauss udowodnił. że możliwa jest konstrukcja 17-kąta foremnego przy użyciu tzw. narzędzi Euklidesowych, czyli linijki i cyrkla. Było to odkrycie, z którego do końca życia był niezmiernie dumny i które ostatecznie przekonało go do kontynuowania kształcenia w zakresie matematyki. […]

Read more
Analiza ścieżek (path analysis)

Analiza ścieżek Analiza ścieżek jest zaawansowaną metodą statystyczną, która stanowi rozszerzenie modelu wielokrotnej regresji liniowej. Umożliwia dokonanie interpretacji przyczynowej analizowanych zmiennych – w ramach modelu uwzględniającego niekiedy znaczną liczbę zmiennych wyjaśniających zmienność zmiennej zależnej (zmienna kryterialna, wyjaśniana) – tworzących skonstruowany przez psychologa model. Można powiedzieć, że ustala porządek przyczynowy w analizowanym zbiorze zmiennych. Powinna być […]

Read more