Próby i ich pobieranie

Próby i ich pobieranie

Dobór próby – Z uwagi na duże rozmiary wielu populacji może być rzeczą bądź to niepraktyczną, bądź niemożliwą, by badacz sporządzał statystyki z uwzględnieniem wszystkich elementów populacji. Jeżeli na przykład interesuje nas badanie postaw dorosłych Kanadyjczyków wobec imigrantów, zbyt kosztowne i angażujące czasowo byłoby dokonanie pomiaru postaw wszystkich dorosłych Kanadyjczyków i sporządzenie statystyk opartych na badaniu całej populacji, jeżeli populacja jest nieograniczenie wielka, to sporządzenie statystyk opartych na całej populacji jest ipso facto rzeczą niemożliwą. W takiej sytuacji badacz pobiera tzw. próbę.

Dobór próby – Próba jest to dowolna podgrupa bądź podzespół, wybrany z populacji za pomocą odpowiedniej metody.

 Po pobraniu próby badacz opisuje jej właściwości! posługując się stosownymi metodami statystyczny­mi. Następnie przystępuje do formułowania twierdzeń o właściwościach populacji na podstawie zdobytej wiedzy o właściwościach próby, czyli innymi słowy, do uogólnienia wniosków wyciągniętych na podstawie badania próby na populację.Wracając do ostatniego przykładu, wyobraźmy sobie, że badacz pobiera na przykład próbę 1000 dorosłych Kanadyjczyków, nadawszy uprzednio terminowi dorosły ścisłe znaczenie, dokonuje pomiaru ich postaw wobec imigrantów z zas­tosowaniem odpowiednich technik pomiaru i oblicza odpowiednie statystyki. Wów­czas, na podstawie informacji uzyskanych z badania 1000 dorosłych Kanadyjczy­ków, można stawiać pytania o postawy wszystkich dorosłych Kanadyjczyków.

Myślenie naukowe opiera się tu na fakcie, że na podstawie znajomości wła­ściwości prób można wyciągać wnioski o właściwościach populacji. Wnioski takie mogą oczywiście zawierać błędy. Wielkość błędu, jakim obciążone jest wniosko­wanie, da się jednak w większości przypadków oszacować za pomocą odpowied­nich procedur. Tam, gdzie nie da się w żaden sposób oszacować błędu, uogólnienia wniosków wyciągniętych z danych z próby na populację są bezwartościowe.

Dobór próby – Informacje o właściwościach prób, bez uogólniania na populację, same w so­bie nie są interesujące.

Przypuśćmy, że badacza interesują efekty stosowania dwóch rodzajów psychoterapii w leczeniu pacjentów z określonymi zaburzeniami psychi­cznymi. Pobiera on dwie próby pacjentów, w jednej próbie stosuje jeden rodzaj leczenia, a w drugiej drugi rodzaj leczenia i zbiera dane o liczbie pacjentów wyleczo­nych w obu próbach. Oczywiście w tym przypadku badacza interesuje stwierdzenie, czy jeden rodzaj leczenia jest lepszy bądź gorszy niż drugi w odniesieniu do całej i uzyskano średnią wartość 175,185 cm. Wartość ta jest estymatorem parametru populacji, który otrzymano by, gdyby możliwe było zmierzenie wzrostu wszystkich członków populacji. Zazwyczaj parametry albo wartości populacji pozostają nie­znane. Dokonujemy ich oszacowania na podstawie wartości uzyskanych w próbach.

Dobór próby – Rozróżnienie między parametrem a estymatorem znajduje odzwierciedlenie w stosowanym w statystyce zapisie.

Zgodnie z powszechnie przyjętą konwencją pa­rametry oznacza się literami greckimi, estymatory zaś literami łacińskimi. Tak więc symbol a, grecka litera sigma, używany jest na oznaczenie odchylenia standar­dowego w populacji, powszechnie stosowanego miernika zmienności. Na oznacze­nie estymatora parametru a stosowany jest symbol s. Ta konwencja notacyjna ma zastosowanie tylko w pewnych, aczkolwiek szerokich, granicach — powszechna praktyka i tradycja sprawia bowiem, że czasami greckiej litery używa się na oznaczenie statystyki