Logiczne podstawy metody eksperymentalnej
Logiczne podstawy metody eksperymentalnej

Logiczne podstawy metody eksperymentalnej Podstawy metod eksperymentalnych wypracowywano stopniowo w ciągu kilku stuleci, począwszy od sławnych eksperymentów Galileusza nad ruchami jednostajnie przyśpieszonymi bądź opóźnionymi. Teoretycznie ujął je w Systemie logiki twórca logiki indukcyjnej John Stuart Mili. Jego cztery metody wnioskowania indukcyjnego, mianowicie metoda: „jedynej zgody” „zmian towarzyszących” „reszty”  „jedynej różnicy” Są to zarazem cztery formainologiczne […]

Read more
Metoda prób rozpoznawczych, czyli testów
Metoda prób rozpoznawczych, czyli testów

Metoda prób rozpoznawczych, czyli testów W wielu badaniach mniej lub więcej eksperymentalnych, w wielu na­ukach, a praktycznie biorąc w każdej dziedzinie życia społecznego wy­konuje się próby polegające na stwierdzaniu lub sprawdzaniu stanu ja­kiejś czynności bądź cechy w porównaniu z jakąś normą, czyli „testuje się” (od angielskiego słowa „test”, znaczy: próba albo próbować). W psy­chologii słów […]

Read more
Metoda analizy przypadków
Metoda analizy przypadków

Metoda analizy przypadków Jak widać, w ślad za metodą kliniczną trzeba się przyjrzeć metodzie naukowej, immanentnie w niej tkwiącej i stosowanej w różnych na­ukach — tj. metodzie analizy przypadków, dodać trzeba by: indywidual­nych. W zasadzie wiadomo, o co chodzi: o możliwie dokładny i wielo­stronny obraz nielicznych przypadków danego zjawiska, a to celem uzy­skania wniosków empirycznych, […]

Read more
Metoda kliniczna
Metoda kliniczna

Metoda kliniczna Metoda kliniczna – Zgodnie z nazwą kliniczna jest w zasadzie metoda badań uprawianych w szpitalach, związanych ze szkołami kształcenia lekarzy. Co prawda, za­sięg metody jest szerszy — o czym będzie mowa — a jej treść istotna polega na naukowym poznawaniu przypadków indywidualnych (tzw. case study), odgrywającym znaczną rolę w części nauk medycznych. Zdobycze w […]

Read more
Eksperymenty laboratoryjne
Eksperymenty laboratoryjne

Eksperymenty laboratoryjne Eksperyment laboratoryjny, czyli sztuczny, wchodzi w grę pospolicie w tzw. naukach ścisłych, technicznych, biologicznych i medycznych, a wy­konuje się go przeważnie z zastosowaniem odpowiednich instrumentów. Nie znaczy to bynajmniej, że eksperymentowanie laboratoryjne należy do istoty badań naukowych właśnie i tylko w obrębie powyższych nauk. Każda nauka w zasadzie eksperymentalna ma swoje specyficzne ro­dzaje […]

Read more
Eksperymenty naturalne
Eksperymenty naturalne

Eksperymenty naturalne Rozróżnia się zwykle dwa rodzaje eksperymentów naukowych: ekspe­ryment naturalny i laboratoryjny. Eksperyment naturalny jest to analiza przebiegu zjawiska, wprawdzie wywołanego i kontrolowanego, lecz w warunkach naturalnych, m. in. w warunkach działalności ludzkiej, uprawianej ze względów innych niż poznawanie prawdy naukowej. Eksperyment tego pokroju stosuje się dość często w naukach społecznych, np. pedagogicznych. Przypuśćmy, […]

Read more
Metody eksperymentalne a obserwacyjne
Metody eksperymentalne a obserwacyjne

Metody eksperymentalne a obserwacyjne Różnice między metodami eksperymentalnymi a obserwacyjnymi są niewątpliwe istotne, są jednakże również istotne podobieństwa. Zbierz- my jedne i drugie: Własności odrębne: a) obserwacja: brak czynnej ingerencji bada­jącego w przebieg zjawiska badanego, wyczekiwanie lub poszukiwanie zmian celem ich zanotowania; b) eksperyment; czynna ingerencja i regu­lacja przebiegu zjawiska, obecność hipotez zawsze do sprawdzenia. […]

Read more
Podstawowe zasady eksperymentu naukowego
Podstawowe zasady eksperymentu naukowego

Podstawowe zasady eksperymentu naukowego Jest wiele odmian metody eksperymentalnej — w przystosowaniu do danego rodzaju zjawisk i do treści danego zagadnienia — lecz podstawo­we zasady eksperymentowania są wszędzie te same: Spośród innych należy wyodrębnić zjawisko, mające stanowić przedmiot badania. Nazywa się to niekiedy stwarzaniem tzw. układu odo­sobnionego. Należy ustalić osobno zmienne warunki danego zjawiska i […]

Read more
Metoda eksperymentalna
Metoda eksperymentalna

Metoda eksperymentalna Metoda eksperymentalna różni się zasadniczo od obserwacyjnej, i to niezależnie od przedmiotu badań oraz od posługiwania się w badaniach instrumentami. Eksperymentować — pomyślnie dla nauki — można bo­wiem również nad zjawiskami wysoce złożonymi w obrębie .nauk huma­nistycznych, np. w psychologii wychowawczej, a nie tylko nad zjawiska­mi stanowiącymi przedmiot tzw. nauk ścisłych. Częstokroć badania […]

Read more
Schematy obserwacyjne
Schematy obserwacyjne

Schematy obserwacyjne W badaniach nad zjawiskami złożonymi wartość naukowa obserwa­cji jest zależna od należytego przygotowania w postaci zestawienia i ukła­du punktów widzenia lub kwestii szczegółowych, na które odpowiedzieć chcemy przy pomocy obserwacji. Takie zestawienie kwestii ułatwiają­cych, a nawet wręcz umożliwiających obserwację, nazwać można schema­tem lub przewodnikiem obserwacyjnym. W wypadku badań nad zjawiskami względnie prostymi nie […]

Read more