Podstawowe rodzaje schematów badań w nauce i biznesie

meto1

 

Planując badanie statystyczne mamy wiele schematów do wyboru.

W zależności od charakteru zmiennych musimy dostosować formę prowadzenia badania tak, by uzyskać najbardziej wiarygodne wyniki. I tak mamy schemat eksperymentalny, który jest najbardziej „naukowy” lecz co za tym idzie, najtrudniejszy do przeprowadzenia.

Zaletą schematu eksperymentalnego

jest to, że za jego pomocą można wyciągać wnioski przyczynowo-skutkowe. Pozwala on na udzielenie odpowiedzi na pytania o różnicę. Wyodrębniając w sposób losowy (w najprostszej postaci) grupę eksperymentalną i grupę kontrolną porównujemy zachowanie jednostek ze względu na oddziaływanie eksperymentalne. W grupie eksperymentalnej wprowadzamy owo oddziaływanie, natomiast w grupie kontrolnej – nie (lub w dużo mniejszym natężeniu). Przedmiotem manipulacji eksperymentalnej są zmienne niezależne, a pomiaru dokonujemy zmiennych zależnych. Należy pamiętać by przy wprowadzaniu manipulacji eksperymentalnej wziąć pod uwagę względy etyczne. Proces badawczy nie może mieć negatywnych skutków dla jednostek biorących w tym badaniu udział, ponieważ wartość nadrzędną dla badaczy powinno stanowić zawsze dobro człowieka. Znacznie bardziej efektywne od nie wprowadzania w ogóle oddziaływania w grupie kontrolnej, jest wprowadzenie go, lecz pozbawionego elementów wywołujących wzrost poziomu zmiennej niezależnej. Taka grupa kontrolna pozwala spełnić kanon jedynej różnicy, który zakłada, że aby móc stwierdzić relację przyczynowo-skutkową, grupa kontrolna powinna różnić się od eksperymentalnej jedynie natężeniem zmiennej niezależnej, przy braku różnic w innych aspektach. Z tym zagadnieniem wiąże się kontrola zmiennych niezależnych ubocznych, które mogą mieć wpływ na zmienną zależną będącą przedmiotem badania. Podczas projektowania badania, należy zastanowić się nad tym co w danym przypadku może być taką właśnie zmienną niezależną uboczną, by móc później kontrolować jej wpływ, by nie zniekształcała wyników badania. W przypadku schematu eksperymentalnego wszystko powinno się odbywać w sposób losowy, zarówno dobór do badania (randomizacja I stopnia), jak i późniejszy dobór do poszczególnych grup (randomizacja II stopnia).

Ze względu na to, że wieloma zmiennymi nie da się manipulować bo są np. zmiennymi klasyfikacyjnymi (np. płeć) lub jest to niezgodne z przyjętymi normami etycznymi, znacznie częściej przeprowadza się badania schematem quasi-eksperymentalnym. W przeciwieństwie do poprzedniego schematu, ten nie pozwala na wnioskowanie przyczynowo-skutkowe. Dobór do takiego rodzaju badania nie jest przeprowadzany losowo. Obserwujemy takie grupy, które  funkcjonują w sposób naturalny  w rzeczywistości. Otrzymujemy informację o istniejących między nimi różnicach i podejmujemy się analizy. W obu przypadkach porównujemy grupy, tylko sposób ich wyodrębniania jest różny.

Badania polegające na porównywaniu grup, w których są inne osoby określa się mianem schematów między osobami (pomiary lub grupy niezależne).

Gdy grupy wyróżniamy na podstawie jednej zmiennej niezależnej, mamy do czynienia z prostym schematem badawczym. Jednak nie musimy się ograniczać do jednej zmiennej. Rozbudowując schemat poprzez dodanie kolejnej zmiennej niezależnej uzyskujemy złożony schemat badawczy. W tym przypadku możemy uwzględniać samodzielne oddziaływanie każdej ze zmiennych, jak i wzajemny wpływ tych zmiennych, czyli badać ewentualnie zachodzące interakcje. Ze względu na to, że rozbudowując badanie zwiększa się liczba osób potrzebnych do jego przeprowadzenia, warto rozważyć  (o ile to możliwe) schemat wewnątrz osób (inaczej grupy zależne albo powtarzany pomiar). W takiej metodzie przeprowadzania badań osoby badane uczestniczą we wszystkich warunkach badawczych, czyli jest jedna grupa, tylko za każdym razem zmienia się oddziaływanie eksperymentalne. Ta forma znacznie zmniejsza koszty badania, niestety nie jest ona możliwa do przeprowadzenia w każdym badaniu, głównie ze względu na zmienne klasyfikacyjne.

Gdy chcemy dokonać pomiaru dwóch lub więcej zmiennych i przeanalizować relacje między nimi, z pomocą przychodzi nam schemat korelacyjny. Tak jak quasi-eksperyment nie umożliwia on nam wnioskowania o związku przyczynowo-skutkowym, lecz tylko pozwala obserwować relacje między zmiennymi. W tym schemacie nie występują grupy, badamy tylko czy np. wraz ze wzrostem wartości zmiennej A wzrastają wartości zmiennej B.

Autorem tekstu jest Martyna Kuligowska

kpt kuligov 3

analizy statystyczne w nauce, analizy do prac magisterskich

Pytania badawcze i rodzaje hipotez. Czego możemy się spodziewać i jak określać nasze przewidywania ?

 

„Być ciekawym – to wychodzić z pewnego nieruchomego centrum, to usiłować uchwycić, ująć przedmiot, o którym miało się jedynie niejasne lub schematyczne wyobrażenie. W tym znaczeniu wszelka ciekawość skierowana jest ku peryferiom.”

Gabriel Marcel „Homo viator”

Pytanie badawcze jest jak fundament, punkt wyjścia dla badania naukowego. Od tego jak precyzyjnie zostanie ono sformułowane zależy cały dalszy proces. Co więcej, dobre pytanie pozwala na wyodrębnienie istotnych zmiennych, co znacząco ułatwia dalszą pracę nad interesującym nas zagadnieniem.

Ze względu na potrzeby obliczeń statystycznych, uwzględnia się dwa podziały: dotyczący podstawowej decyzji przy wyborze problematyki badawczej oraz ogólnego kształtu przewidywanych zależności. W przypadku pierwszego podziału rozróżnia się pytania o różnice i pytania o związek. Pytania o różnice dotyczą przeważnie porównań między grupami osób. Przykład: „Czy kobiety różnią się od mężczyzn pod względem tolerancji na ból?”. Natomiast pytania o związek dotyczą korelacji zmiennych, np. „czy osiągnięcia sportowe są związane z poziomem motywacji wewnętrznej?”.

  Drugi podział rozróżnia pytania kierunkowe i niekierunkowe. Gdy mamy przesłanki dotyczące zależności w postaci wcześniejszych badań, możemy postawić pytanie kierunkowe. Wskazuje ono jaki przewidujemy kierunek zależności. Za przykład może posłużyć: „ Czy kobiety są bardziej odporne na ból niż mężczyźni?”. W przypadku pytania niekierunkowego nie określamy kierunku zależności, lecz tylko przewidujemy, że pojawiają się jakieś różnice pomiędzy badanymi grupami.

Przy zadawaniu pytania badawczego warto zastanowić się nad hipotezą badawczą, która precyzuje, jaki układ wyników możemy przewidywać na podstawie istniejących koncepcji teoretycznych i wyników dotychczasowych badań. Utworzenie i rozważenie każdej możliwej hipotezy znacznie ułatwia późniejsze zrozumienie otrzymanych wyników.

Wszystkie badane zjawiska charakteryzuje jakiś poziom zmienności, a celem wykonywanych badań jest wyjaśnienie owej zmienności. Zmienną nazywamy właściwość (cechę), która może przyjmować co najmniej dwie różne wartości w danym zbiorze elementów.

Ze względu na obserwowalność wskaźników, zmienne możemy podzielić na latentne (teoretyczne) i obserwowalne (wskaźniki zmiennych teoretycznych). Zmienne latentne to takie, które występują tylko teoretycznie np. inteligencja. Nie możemy ich zobaczyć, ale możemy zobaczyć ich przejawy (manifestacje). Na podstawie wartości zmiennych obserwowalnych wnioskujemy o wartości zmiennej latentnej. (zachęcamy do zapoznania się z metodą modelowania równań strukturalnych w kontekście pomiaru cech latentnych)

W przypadku gdy badane są różnice między dwoma grupami w zakresie określonej zmiennej, zmienne podzielić można pod kątem ich roli w badaniu. W ten sposób otrzymujemy zmienne wyjaśniane (w badaniach eksperymentalnych zależne) i zmienne wyjaśniające ( w badaniach eksperymentalnych niezależne).  Zmienną niezależna jest np. płeć. W przypadku badania dotyczącego różnic w poziomie optymizmu między kobietami a mężczyznami, to właśnie poziom optymizmu będzie zmienną, którą będziemy chcieli wyjaśnić, przy pomocy zmiennej wyjaśniającej/niezależnej czyli płci. Ze zmiennymi współwystępującymi mamy do czynienia gdy interesuje nas związek pomiędzy zmiennymi. Czy przy danej wartości cechy A, możemy przewidywać określony poziom cechy B. Jeżeli taka zależność istnieje to zmienne niezależne nazywamy w tym przypadku predyktorami.

Zmienne podzielić jeszcze można w związku z ich rolą w schemacie badania i konstruowaniu teorii psychologicznych. Podział ten wyróżnia moderatory  i mediatory. Moderator określa warunki konieczne do wystąpienie efektu i odpowiada na pytania „kto?”, „kiedy” i „w jakich warunkach?”. Mediator określa dlaczego obserwujemy relacje między zmienną zależną i niezależną. Innymi słowy definiuje, dlaczego dane zjawisko działa.

Autorem tekstu jest Martyna Kuligowska

kpt kuligov 3

Władzą jest wiedza o źródłach zmienności Metodolog.pl motto

Metodologia badań naukowych

Metodologia badań naukowych – z czym to się je ?

Metodologia badań naukowych.

Badania naukowe wymuszają zwięzłego określenia celu badań oraz ich przedmiotu.

Procedury te stanowią pierwszy i podstawowy krok w dowodzeniu badawczym. Określenie przedmiotu badania i pokazanie głównych problemów badawczych ma na celu wyrażenie intencji badacza.

Badanie naukowe to długi proces podejmowania różnorodnych działań polegających na zapewnieniu obiektywnego, szczegółowego i zwięzłego poznania wycinka badanego uniwersum przyrody, społeczności lub kultury, za to wynikiem badania naukowego jest poznanie obrazu danej rzeczywistości.

Przedmiotem badań jest ściśle zdefiniowana rzeczywistość przyrodniczo społeczna, która stanowi obiekt zainteresowania każdej dyscypliny naukowej.

Jak uchwycić pozornie niedającą się chwycić przyrodę lub zachowania ludzkie ? Jak to sprawdzić ? Czego użyć do opisania jakiegoś uniwersum zachowań społecznych lub ludzkich ? Od tego mamy metodologię badań naukowych. Naukę bardzo trudną, która jest podstawą zimnego poznania naukowego. Nauka metodologii i jej poznawanie buduje silny badawczy charakter, jest dobrym narzędziem do poznawania otaczającego nas świata oraz pomaga odsiać od nauki miernej jakości, naukę dobrą i cenną.

Metodologia badań to nauka zajmująca się problematyką sposobu zbierania danych o bytach, które badacz chce poddać opisowi. Metodologia to porady i reguły mające na celu zmaksymalizowanie powodzenia badania oraz dające ocenić się korzyści i ograniczenia wynikające z zastosowania w badaniu danych metod lub procedur metodologicznych.

Sukcesem naukowym jest opisanie pewnego zjawiska. To właśnie od doboru odpowiednich technik metodologicznych ten sukces zależy. Każda dyscyplina naukowa wypracowała swoje metodologie badawcze, które są rozwijane i dają największy wgląd w badane zjawiska.

Metodologia istnieje w każdej dyscyplinie naukowej gdzie przeprowadzane są eksperymenty i badania. Oczywiście są to odmienne metody, choć w swej logice pomagają w tym samym uniwersum problemów, czyli ? Pomagają i sugerują co zrobić by jak najlepiej zmierzyć dane zjawisko by błąd pomiaru był jak najmniejszy, sugerują co robić, aby wyniki z badań były proste w interpretacji oraz aby badania odzwierciadlały lub były podobne do rzeczywistych sytuacji.

Autorem tekstu jest Konrad Hryniewicz

cv

ryzyko kredytowe analiza statystyczna ryzyka kredytowego

Budowa ankiet on – line oraz badanie ankietowe i jego analiza statystyczna.

 

Budowa ankiet on line, przeprowadzenie badania ankietowego oraz analiza statystyczna zebranych wyników.

W swojej ofercie Metodolog ma dla Was możliwość utworzenia formularza ankietowego w zaawansowanej formie jaką jest ankieta on – line w systemie Lime (Ponad to jesteśmy w stanie przeprowadzić badanie ankietowe) Lime jest badawczym kombajnem jeśli chodzi o możliwości badawcze. Dla przykładu możemy dzięki takiej ankiecie zbierać informacje na pytania jakościowe oraz pytania z różnorodną skalą odpowiedzi, ponad to możemy prosić badanych o umieszczenie pliku np. ze zdjęciem, dźwiękiem lub czymkolwiek, możemy prosić badanych o wskazanie swojego miejsca położenia na mapie. W najnowszej edycji ów oprogramowania do tworzenia internetowych badań jest możliwość podłączenia pod ankietę systemu Google Analitics przez co możemy śledzić naszą ankietę poprzez wgląd w geolokalizację.

Ankiety on line (badania ankietowe) są wygodną formą przeprowadzania badań szczególnie w dziedzinie psychologii, a konkretnie w psychometrii, gdzie ilość badanych obserwacji przekłada się na jakość oszacowań wynikających z dokładności pomiarowej badanych skal oraz zróżnicowanie wyników.

Oczywiście są pewne ograniczenia i dodatkowe błędy wynikające z testowania on – line. Niemniej jednak tego typu ankieta oraz możliwość badania bardzo różnorodnych prób badawczych daje wielkie pole do badań. Prawdopodobnie wraz ze wzrostem popularności testowania on – line będą opracowywane specjalne metodologie pozwalające na zminimalizowanie błędów wynikających z różnorodności warunków w których odbywa się zbieranie danych od internautów.

Bardzo wielką korzyścią przy korzystaniu z systemów ankiet internetowych jest to, że badacz może zaoszczędzić czas na wpisywaniu wyników z ankiet do bazy danych. W przypadku systemów informatycznych oferujących badania internetowe (w tym używany przez Metodolog system Lime) jest możliwość eksportu bazy danych z serwera do wielu formatów baz danych takich jak xls, txt, tab, sav, xlsx itp. Takie rozwiązanie oszczędza czas i nerwy 🙂

Po zebraniu wyników przez system internetowej ankiety może je poddawać analizie statystycznej. Niektóre systemy ankietowe posiadają w swym potencjale podstawowe analizy statystyczne i algorytmy liczące wyniki zebranych danych w internecie. Niemniej jednak statystyki te i testy statystyczne są mało zaawansowane. Choć bardzo to pomaga na etapie linkowania ankiety. Badacz może zaglądać do wyników i strategicznie planować rozmieszczenie linków i dobór obserwacji do badania.

Z całego serca polecamy możliwość badania ankietowego on line w Metodologu przy czym oferujemy oczywiście statystyczną (mniej lub bardziej zaawansowaną) analizę danych z ów ankiety.

Oczywiście, przestrzegamy przed projektowaniem ankiety internetowej samemu. Narzędzia do badań on line mają ogromy potencjał (nieznany większości) i dzięki temu cennemu aspektowi można zebrać o wiele więcej cennych danych widzianych z perspektywy badawczo naukowej.


Autorem tekstu jest Konrad Hryniewicz

cv