METODOLOGIA BADAŃ NAUKOWYCH

meto

 

Metodologia badań.

Metodologia badań jest wiedzą dzięki której dowodzenie naukowe jest sensowne i wartościowe. Niezależnie też od tego, czy badanie dotyczy nauki, marketingu lub kontroli jakości na taśmie produkcyjnej, ostra metodologia przydają się wszędzie, a nawet w codziennym życiu. Oczywistością jest, że każda dziedzina nauki/rynku ma swoje własne wypracowane metodologie, ale w większości sprowadzają się one do zasad opartych na dowodach i logice. Końcem poznania metodologii badań jest wyuczenie w sobie umiejętności i tendencji do poprawnego, rozsądnego myślenia oraz wykorzystywania odpowiedniej terminologii.

Metodologia głównie zawiera w sobie przykładowe uniwersum problemów.

  1. Typy badań naukowych – są to rodzaje metod obserwacyjnych i schematów eksperymentalnych oraz charakterystyka kolejnych kroków badawczych.
  2. Poznanie metodą statystycznąstatystyka jest niezbędna w opisie zjawisk, rezultatów eksperymentów oraz rozsądnym wnioskowaniu z – zbieranych w badaniach – danych.
  3. Metody ankietowe – techniki polegającym na ilościowym badaniu opinii, cech osobowości, deklaratywnym pomiarze subiektywnej wiedzy o badanych itp. itd.
  4. Błędy w postępowaniu metodologicznym – są to najczęściej błędy wynikające ze nieprawidłowego planowania badań i ich prowadzenia oraz w analizie i interpretacji wyników analiz statystycznych oraz dyskutowaniu wniosków.
  5. Struktura raportowania wyników badania naukowego – są to dobre praktyki referowania wyników badań i ich prezentacji.

Typy badań naukowych.

Nauki można podzielić dwa typy.

  • empiryczne – przewidują, opisują i wyjaśniają
  • nieempiryczne – logika i matematyka

Badania naukowe dzielą się na

  • obserwacyjne
  • eksperymentalne

Poznanie naukowe.

Stosuje się do tego różne sposoby wnioskowania o naturze, eksperyment, obserwacje, badanie tego samego obiektu w długiej perspektywie czasowej, ankietowanie. Planując badanie, trzeba stwierdzić czy badaniem ma być objęty proces czy stan. W celu badania procesu należy wykorzystać schemat powtarzanych pomiarów (schemat podłużny, longituidialny). Przy tym wszystkim zawsze istnieje potrzeba postawienia hipotezy.

Hipoteza może być wynikiem uzyskanych wyników badania i może być wymagać dodatkowych badań.

Eksperyment – jest to pewne wywoływanie pewnych przyczyn powstawania zjawiska i pomiaru jego skutków.

Obserwacja – jest to badanie mające na celu zbieraniu danych o obiekcie badania bez ingerencji mających wpływ na badany obiekt.

Opisywanie zjawiska.

Zjawisk opisuje się językiem mającym charakter zrozumiałości, jasności, jednoznaczności i ergonomii informacyjnej. Metodologia badania musi być tak zapisana, aby umożliwić powtórzenie badanie (replikacja badania).

Statystyka.

W badaniach naukowych mamy do czynienia ze zmiennymi i ich pomiarami. Pomiary te są wyrażanie na skalach ciągłych i dyskretnych (liczebnościach), skalach liczbowych naturalnych, o wartościach początkowych równych zeru absolutnemu (np. zdolność kredytowa) lub syntetycznymi (np. stopnie celsjusza). Odsetki są stosunkiem poszczególnych częstości do ich sumy więc są wystandaryzowaną miarą niemogącą przekraczać 100%.

Pomiary (jak w każdej nauce) są obciążone błędami. Pierwszym takim błędem jest błąd losowy (o rozkładzie normalnym) nie możliwy do kontrolowania w badaniach naukowych i statystyce. Błąd systematyczny, wynikający z błędów metodologicznych lub podczas wykonywania procedury badawczej.

Rozkłady zmiennych.

Zmienność pomiarów naturalnych przejawia się w tym, że np. poziom ekstrawersji w danej populacji będzie się różnic. Chcąc powiedzieć coś o rozkładzie takich wyników trzeba użyć dwóch definicji: miary przeciętnej oraz miary rozrzutu. Na kształt zmienności wyników wpływa rodzaj pomiaru i współczynnik zmienności, a także homogeniczność/heterogeniczność populacji z której pobrane były informacje. Miarami tendencji centralnej (przeciętnymi) są: średnia, moda i mediana.

Miarami rozrzutu/zmienności są: rozstęp, odchylenie standardowe, błąd standardowy, wariancja i współczynnik zmienności (100xSD/średnia).

Oszacowanie średnie może być użyte do szacowania dopiero wtedy kiedy pokrywa się z medianą i modaną. W przypadku kiedy mamy do czynienia z rozkładem skośnym warto zastosować przekształcenie logarytmiczne (logarytmu naturalnego lub logarytmu o podstawie 10)

Statystyka 2.

Zasadniczym odniesieniem wyników badań jest hipoteza. Jest to zawsze hipoteza zerowa, która zawsze zakłada, że nie ma różnic lub związku pomiędzy pomiarami. Do weryfikacji fałszywości tej hipotezy (dążymy do jej odrzucenia) używamy testów statystycznych, które weryfikują losowość otrzymanych wyników w badaniu. Jeśli test statystyczny wykaże istotność to mamy pewną podstawę do odrzucenia hipotezy zerowej i przyjęcia alternatywnej dotyczącej istotnej różnicy pomiędzy grupami lub istotnego związku pomiędzy np. pomiarami. W weryfikacji prostych hipotez możemy użyć:

  • testu t Studenta: służy on do porównywania średnich z dwóch grup lub średnich z dwóch pomiarów powtarzanych. Wymaga on spełnienia założeń dotyczących równości wariancji i rozkładu wyników zgodnych z teoretycznych rozkładem normalnym
  • testu Chi Kwadrat: służy on do porównywania liczebności otrzymanych w badaniu do liczebności oczekiwanych (takich liczebności przy których hipoteza zerowa była prawdziwa)
  • testu korelacji Pearsona: służy on do zbadania liniowej funkcji powiązania dwóch zmiennych np. wieku z wagą lub wzrostem

Techniki ankietowe.

Ankiety są jednym ze sposobów badania opinii, postaw lub cech osobowości respondentów. Mają one długa tradycję i szerokie zastosowanie (np. w psychometrii). Nie jest jednak tak, że badania ankietowe dają wyniki, którym można bezgranicznie ufać. Zawsze wyniki ankiety trzeba przyjmować z odpowiednią krytyką i dystansem. Ankieta nie może być męcząca dla respondenta, pozycje testowe ankiety powinny być łatwe dla zrozumienia, konkretne i proste. Przed rozpoczęciem badania należy odpowiedzieć sobie na szereg podstawowych pytań:

  1. Jaki jest cel ankiety? Do czego potrzebny jest wynik ankiety.
  2. Kto będzie wypełniać ankietę? Do jakiej populacji się ją kieruje?
  3. Czy próbka ma być reprezentatywna czy specyficzna ?
  4. Dla kogo jest to badanie ?
  5. Co wyniki mogą dać ankietowanym?

Przed wykonaniem badania ankietowego trzeba:

  1. Scharakteryzować populację
  2. Obliczyć wielkość próby
  3. Oszacować zwrot ankiet
  4. Podjąć decyzję o sposobach losowania obserwacji do badania

Ułożyć ankietę

  • podjąć decyzję z odpowiedziami kategorialnymi (z kafeterią odpowiedzi)
  • podjąć decyzję z odpowiedziami ilościowymi (skale, drabinki, likert itp)
  • podjąć decyzję z odpowiedziami wielokrotnego wyboru lub odpowiedziami otwartymi

Błędy metodologiczne / statystyczne / wnioskowania

Nie można udowodnić czegoś statystyczne. Statystyka daje podstawy do sądów i wniosków.

Błąd wynikający w raportowaniu wyników.

Analiza wykazała, że 40% populacji nie ma samochodu.

Poprawne jest stwierdzenie, że analiza wykazała, że 40% deklarowało brak posiadania samochodów.

Błąd wnioskowania.

Błędem jest traktowanie uzyskanych wyników jak wniosków.

Wnioskiem nie jest „Lepsze wyniki testu z matematyki korelują z zapamiętywaniem słówek”

Wnioskiem jest, że umiejętności matematyczne są powiązane z lepszym zapamiętywaniem materiału werbalnego.

Układ pracy naukowej.

  1. Wstęp
  2. Cel pracy i pytania badawcze
  3. Materiał i metody (zawiera w sobie opis charakterystykę badanych obserwacji i metodologię badań)
  4. Wyniki (zazwyczaj jest to statystyczna analiza danych np. w pracy magisterskiej, licencjackiej lub doktorskiej)
  5. Dyskusja (dyskusja wyników oparta o wyniki analiz statystycznych w części wyniki)
  6. Podsumowanie i wnioski (Podsumowanie badania i jego krytyka)
  7. Bibliografia (piśmiennictwo)

Potrzebujesz wsparcia lub usług statystyczno-metodologicznych? Napisz do nas lub zadzwoń. Oferujemy niskie ceny przy badaniach korelacyjnych i prostych eksperymentach!

Władzą jest wiedza o źródłach zmienności Metodolog.pl motto